Leacanabuaile Stone Fort

poniedziałek, Styczeń 23rd, 2012

PatrzÄ…c dzisiaj na stare tysiÄ…cletnie kamienne budowle, na domy i obronne forty z reguÅ‚y podziwiamy ludzi, którzy musieli w nich wtedy mieszkać. Nie dość, że czasy byÅ‚y bardzo niespokojne to i wygód takie mieszkanko  zbyt wiele nie oferowaÅ‚o. Trudno jest to sobie wyobrazić, zostajÄ… informacje zawarte w mÄ…drych ksiÄ™gach, przedstawiajÄ…ce nam żywot czÅ‚owieka z czasów panowania staroirlandzkich królów, wÄ™drówek ÅšwiÄ™tego Patryka czy najazdów Wikingów. Jest jednak coÅ› jeszcze…Mówi siÄ™, że kolebkÄ… prehistorycznej Irlandii, jest Półwysep Dingle. To tam nagromadzona jest najwiÄ™ksza ilość zabytków po dawnych mieszkaÅ„cach z okresu prehistorycznego oraz wczesnego Å›redniowiecza. To tam można podziwiać niezwykle efektownie poÅ‚ożony kamienny fort bÄ…dź też kontemplować w ciszy, w Å›rodku 7 wiecznego wczesnochrzeÅ›cijaÅ„skiego koÅ›cioÅ‚a. BÄ™dÄ…c w tym zakÄ…tku Zielonej Wyspy warto udać siÄ™ jeszcze dalej na poÅ‚udnie i wjechać na Półwysep Iveragh. W północnej części tej piÄ™knej krainy, kilkadziesiÄ…t kilometrów na zachód od Killorglin jest Ballycarbery Castle – nieopodal zamku znajduje siÄ™ Leacanabuaile Stone Fort.

Leacanabuile Fort od środka

Ten kamienny fort zostaÅ‚ zbudowany w 6 wieku i peÅ‚niÅ‚ obronnÄ… funkcjÄ™, dla zagrody bogatego wÅ‚aÅ›ciciela ziemskiego. OtaczajÄ…ce wnÄ™trze fortu mury majÄ… ponad 3 metry gruboÅ›ci. Zrobiono je w ten sposób, że pomiÄ™dzy dwa mocne kamienie wsypano mnóstwo mniejszych kamyków i tym samym wypeÅ‚niono pustÄ… przestrzeÅ„. Fort nie miaÅ‚ regularnego, okrÄ…gÅ‚ego ksztaÅ‚tu – mur dostosowano do istniejÄ…cych tam skaÅ‚ i niewielkiej górki, na której zostaÅ‚a wzniesiona ta wiekowa budowla. Główne wejÅ›cie znajdowaÅ‚o siÄ™ we wschodniej Å›cianie. Dlaczego akurat tam? Ano dlatego, że z tej strony wiaÅ‚o stosunkowo najsÅ‚abiej.

Widok na domki mieszkalne

WewnÄ…trz fortu, w jego zachodniej części sÄ… pozostaÅ‚oÅ›ci okrÄ…gÅ‚ego domu – wraz z otaczajÄ…cym wszystko murem, najstarszego fragmentu caÅ‚oÅ›ci, wybudowanego w 6 wieku. Ta kamienna chatka byÅ‚a najprawdopodobniej w ksztaÅ‚cie ula. Licznie wystÄ™pujÄ…ce clocháns, można napotkać miÄ™dzy innymi na stokach Mount Eagles, pół kilometrowej góry tuż naprzeciwko Dunbeg Fort. Dopiero później (w 8 lub 9 wieku) dołączono do niego wiÄ™kszy, kwadratowy domek. W Å›rodku tego starszego jest wejÅ›cie do Souterraine (okoÅ‚o 10 metrowe podziemne przejÅ›cie), którym można przedostać siÄ™ do maÅ‚ej wnÄ™ki wewnÄ…trz muru. Natomiast z wiÄ™kszego domu aż do głównego wejÅ›cia przeprowadzono odpÅ‚yw odprowadzajÄ…cy wodÄ™ z fortu.

Oprócz tych dwóch domów, byÅ‚y dwa kolejne – w północnej i poÅ‚udniowej części. StanowiÅ‚y one Å›cianÄ™ fortu i najpewniej trzymano w nich bydÅ‚o oraz zapasy. Tuż obok tego ,,północnego” byÅ‚a kolejna, nieduża wnÄ™ka w murze. Być może również sÅ‚użyÅ‚a jako spiżarnia a może po prostu byÅ‚a schronieniem?

Na koronę muru, który kiedyś miał co najmniej 2 metry wysokości wchodziło się jednymi z 10 schodów, ulokowanych w różnych częściach fortu. Można było stamtąd obserwować okolicę, czy też zbliżającego się wroga a gdy dodamy, że fort stoi na wzniesieniu skalnym, to można sobie wyobrazić, że widok z niego jest przedni.

W latach 1939/1940 w Leacanabuaile przeprowadzono wykopaliska, w których znaleziono żelazne noże i osełki, szpilki oraz grzebienie do włosów wykonane z kości. Wykopano także żarna (urządzenia do ręcznego mielenia zboża) i kamienne młyny, służące do mielenia pszenicy lub jęczmienia.

Znajdując się w tego typu miejscach zawsze się zastanawiam, a zarazem dziwię, jak te wszystkie społeczności wtedy żyły? Spoglądając kilkanaście wieków wstecz, z mojej dzisiejszej perspektywy, nasuwa się mnóstwo pytań: Jak sobie dawali radę? Jak zdobywali pożywienie? Czy mieli pieniądze? A może płacili towarami? Czy mieli do czynienia z najeźdźcami bądź rabusiami? A jeśli tak to jak często i w jaki sposób się bronili? Jak wyglądał zwykły, szeregowy dzień? Czy ludzie mieli jakikolwiek rozrywki? Jak daleko oddalano się od fortu? Co w sytuacjach gdy ktoś zachorował bądź odniósł kontuzję, czy wtedy pojawiał się jakiś znachor lub druid czy może sami próbowali się leczyć? Czy ludzie mieli jakiekolwiek pojęcie co dzieje się w innych krainach, skąd czerpali informacje? Czy wiedzieli o toczących się wojnach, kto sprawuje władzę, jakie są poszczególne królestwa? W tym miejscu przywołuję do tablicy Pendragona i liczę na jego konstruktywne i wyczerpujące odpowiedzi na nurtujące mnie pytania :-)

MusiaÅ‚y to być niesamowicie ciężkie i nieÅ‚atwe czasy. Gdyby jakimÅ› cudem udaÅ‚o mi siÄ™ przenieść w tamte lata, to byÅ‚aby to jedna wielka szkoÅ‚a przetrwania. Bez dwóch zdaÅ„ przeszedÅ‚bym szok, nie majÄ…c tych wszystkich udogodnieÅ„, którymi na co dzieÅ„ siÄ™ otaczam chyba nie daÅ‚bym rady. Ja pewnie miaÅ‚bym spore problemy ale tamtejsi ludzie musieli stawiać czoÅ‚a przeciwnoÅ›ciom i jakoÅ› siÄ™ to krÄ™ciÅ‚o – nie mieli wyjÅ›cia i po prostu przeżywali. W ogóle trzeba na to spojrzeć w ten sposób, że mieszkaÅ„cy czasów tak zamierzchÅ‚ych jak te, pamiÄ™tajÄ…ce kamienny fort Leacanabuaile, byli do życia odpowiednio przygotowani. Umieli radzić sobie w najprostszych sytuacjach , umiejÄ™tnoÅ›ci potrzebne do przetrwania nabierali od najwczeÅ›niejszych lat, nie zaprzÄ…tali sobie gÅ‚owy komputerami, telewizorami, modnymi ubraniami, sklepami, samochodami, rachunkami – musieli stawić czoÅ‚a otaczajÄ…cej ich rzeczywistoÅ›ci. A w moim odczuciu, byÅ‚a to rzeczywistość niewdziÄ™czna, nasiÄ…kniÄ™ta chorobami, deszczem, wiatrem i zimnem , nierzadko przeszyta gÅ‚odem i strachem. OczywiÅ›cie bogatszym żyÅ‚o siÄ™ pewnie Å‚atwiej ale ci najbiedniejsi mieli pod górÄ™ i to oni musieli czuć na twarzy , ten hulajÄ…cy w kółko wiatr. No ale trzeba tu wpuÅ›cić trochÄ™ optymizmu. ByÅ‚o im ciężko, to fakt – jednak jakoÅ› funkcjonowali, kolejne pokolenia przeżywaÅ‚y, wiÄ™c sÅ‚oneczko dla nich również Å›wieciÅ‚o.

Plan Fortu

Leacanabuile Fort zachował się w całkiem dobrym stanie. W porównaniu na przykład z fortem na Caherconree, był w stanie niemal idealnym. Mur otaczający wnętrze nie ma żadnego widocznego ubytku, domki w środku również stoją sobie tak samo jak stały w 9 wieku, wszędzie rośnie krótka trawa. Pewnie, że domy dawno straciły dach, mury się zmniejszyły ale nie ma się co temu dziwić. Wszakże uciekający czas raczej zabiera niż dobudowuje. Niemniej jednak w tym przypadku zabrał stosunkowo niewiele.

Chodziliśmy to tu, to tam, od jednego końca do drugiego. Właziliśmy w dziury ukryte w ścianach, spędzaliśmy czas w domkach, patrzyliśmy na wszystko z wysokości muru i w pewnym momencie zauważyliśmy tę oto budowlę:

Cahergal Stone Fort

Nie muszę dodawać, że czym prędzej się tam udaliśmy.

tagged under: ....

About cwirek - View all posts by cwirek

This author has not fill out his/her bio, coming soon.

Follow admin on: Twitter . Facebook

11 Responses to Leacanabuaile Stone Fort

  1. Bezimienna says:

    Ćwirku, nie wiem jak to było z Dingle, ale na Aranach świetnie sobie radzili, choć łatwo im nie było. Oglądałeś może film Man of Aran? Potrzeba matką wynalazków, skoro było tam życie to musiały być ku temu jakiekolwiek warunki, nawet jeśli nam wydaje się to niemożliwe. Pozdrawiam.

  2. cwirek says:

    Zgadza się, radzili sobie i to jest pewne. Zastanawiam się tylko jak im to wychodziło, tak rozkładając ich życie na czynniki pierwsze, tak na chłopski rozum, łopatologicznie :-) Bardzo chciałbym zobaczyć jakiś film właśnie z tamtego okresu, nie tylko zamki ale właśnie kamienne forty.

    Man Of Aran niestety nie dane byÅ‚o jeszcze oglÄ…dnąć w caÅ‚oÅ›ci – widziaÅ‚em tylko niewielkie fragmenty – ale tam zdaje siÄ™ byÅ‚a opisana historia z poczÄ…tków 20 wieku czy koÅ„cówki 19.

    pozdrówka!

  3. pendragon says:

    Jestem pod wrażeniem wielkoÅ›ci tego fortu. Zachowany Å›wietnie, na pewno tu pewnÄ… rolÄ™ odegraÅ‚o OPW ale wyglÄ…da znakomicie. Ćwirku, odpowiadajÄ…c na twoje pytania – za dużo byÅ› chciaÅ‚ na raz wiedzieć :) Do książek najpierw poczytać :)

  4. cwirek says:

    Fort rzeczywiÅ›cie najmniejszym fortem z pewnoÅ›ciÄ… nie jest, choć powiem szczerze, że o wiele mocniejsze wrażenie ,,wielkoÅ›ci” robiÅ‚y na mnie forty otoczone wielkim, kilkumetrowym murem – Dun Eochla na Aranach czy Cahergal tuż obok Leacanabuaile. Tamte generalnie sÄ… puste w Å›rodku, wiÄ™c ten tutaj, ze swoimi domkami, dziurami w murze może siÄ™ wydawać bardziej interesujÄ…cy. Masz racjÄ™, OPW prawdopodobnie maczaÅ‚o w tym palce, bo zdaje siÄ™, że fort byÅ‚ ten wykopany.

    Pendragonie, miej na uwadze innych czytelników, którzy pewnie chcieliby mieć te odpowiedzi podane na talerzu :-) Ja sobie jakoś poradzę, myślałem o Nich ;-)

  5. Bezimienna says:

    Ćwirku, ja wiem, fort powstał dużo wcześniej. Tak wcześnie, że obawiam się nikt tego nie zdążył nagrać;) Może są jakieś badania archeologiczne tudzież inne, książki tak jak pisze Pendragon?

  6. cwirek says:

    Bezimienna przypuszczam, ze takie rzeczy mają odpowiednie organy zajmujące się historią Irlandii. Tak się zastanawiam dlaczego nie ma kręconych filmów, które mogłyby przedstawić tamte czasy? Mogliby stworzyć jakąś historię i wsadzić ją w 8 lub 9 wiek, wykorzystując istniejące forty, zamki, opactwa bądź stworzyć jakieś makiety czy też komputerowo to wszystko wygenerować. No chyba, że już coś takiego istnieje a ja nie wiem. Chętnie zobaczyłbym taki film fabularny :-)

  7. Bezimienna says:

    Hm..Pewnie trzeba by było poszukać, a jeśli nie istnieje to znaczy, że albo nikt na to nie wpadł, albo nikt nie posiada tyle informacji, aby zrobić z nich pożytek.

  8. cwirek says:

    A może z takiego filmu nie było by odpowiedniej kasy? Jak wiadomo jeśli coś nie przynosi dochodów to tego się nie robi. W moim odczuciu dziwne, bo przecież tyle różnorakiej szmiry filmowej można znaleźć, a jeśli coś fajnego mogłoby powstać to tego się nie rusza. Chyba, że tylko grupa zapaleńców-podróżników podnieca się kamiennymi fortami, dolmenami i innymi grobami korytarzowymi, więc dla nielicznych nie warto. Mam jednak nadzieję, że jednak gdzieś w czeluściach kinematografii takie produkcje istnieją :-)

  9. Bezimienna says:

    To jest jakiś argument, aczkolwiek istnieje wiele ciekawych filmów, które nie przyniosły zbyt wielu zysków.

  10. Mikasia says:

    Nic nie wspominasz o „zasadzkach” zostawionych przez owce jak wspinaliÅ›cie siÄ™ do fortu. Pewnie mieliÅ›cie lepszÄ… pogodÄ™ niż my ;) http://mikasia.wordpress.com/2011/02/09/kamienny-fort-leacanabuaile-ring-of-kerry/

  11. cwirek says:

    Cześć Mikasia!

    Owce rzeczywiście tam były, leniwie leżakowały na soczystych łąkach i patrzyły na nas jak na jakiś dziwaków :-) Pełna olewka z ich strony. A niespodzianek żadnych raczej nie pamiętam, no chyba, że przeoczyłem. Widziałem Waszą wizytę w tym forcie i owszem, nasza pogoda była o niebo lepsza niż Wasza.

    pozdrawiam! ;-)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>